Czym jest Produkt Krajowy Brutto (PKB) i na czym dokładnie polega?

Czym jest Produkt Krajowy Brutto

Wszyscy o nim słyszeli, za pośrednictwem mediów i prasy, jednak niewielu z nas potrafi rzetelnie wyjaśnić prawdziwe jego znaczenie i pochodzenie – mowa oczywiście o PKB, czyli produkcie krajowym brutto. Jest to jeden z ważniejszych wskaźników dających pogląd na aktualny stan danego kraju. Skąd się bierze ten współczynnik, i jak wpływa na życie społeczeństwa?

Co to jest PKB?

PKB, czyli Produkt Krajowy Brutto to współczynnik wszystkich dóbr, towarów i usług, wyprodukowanych w państwie w danym okresie czasu. Zwykle podawany jest on za kwartał lub cały rok. Oczywiście im wyższy jest wskaźnik PKB tym lepiej – intuicyjnie odczuwamy, że kiedy on spada to nie jest zbyt dobra prognoza dla państwa. Zwykle wzrost PKB nie jest znacznie odczuwalny dla przeciętnego obywatela, jednak warto śledzić ten wskaźnik, by mieć pogląd na to, jaki jest faktyczny stan gospodarczy naszego państwa.

Z jakich składowych powstaje faktyczny wskaźnik PKB?

Na wskaźnik PKB składa się:

  • Konsumpcja – najprościej mówiąc, jest to ilość zakupionych dóbr przez obywateli,
  • Eksport – im więcej polskich towarów i usług zostanie sprzedane za granicą, tym bardziej rośnie wskaźnik,
  • Inwestycje – nowe budynki usługowe, lokale mieszkaniowe, fabryki czy huty przyczyniają się do zatrudnienia większej ilości osób, co przekłada się na konsumpcję.
  • Wydatki rządowe i decyzje – ta składowa ma ogromne znaczenie na PKB. Na jej podstawie powstają inwestycje finansowane z budżetu państwa, np. budowa dróg, autostrad. Do PKB nie zaliczamy jednak takich elementów jak np. wypłata świadczeń socjalnych czy emerytur.

Każde państwo na świecie swoimi działaniami i decyzjami walczy o to, by PKB rosło – to wpływa bezpośrednio nie tylko na jakość życia obywateli, ale również pozycję danego kraju na arenie międzynarodowej.

Jak odczytywać PKB?

Do krajów, które posiadają taki współczynnik nie należy tylko Polska – produkt krajowy brutto to międzynarodowy wskaźnik informujący o stanie gospodarki wszystkich pojedynczych krajów świata. Obecnie na samym szczycie znajdują się gospodarcze potęgi takie jak Chiny czy USA, co istotnie wpływa również na jakość życia obywateli i sprawia, że konsumpcja w tych krajach jest ogromna.

Czym jest Produkt Krajowy Brutto

Źródło: Pexels.com

Dodatkowym czynnikiem który wpływa na sukces tych krajów jest ogromny eksport towarów i usług na całym świecie, a także posiadanie surowców naturalnych takich jak ropa naftowa, których wartość i wydobywanie przynosi ogromne zyski do budżetu państwa. Produkt krajowy brutto to wskaźnik, który w dość ogólnikowy sposób wskazuje poziom rozwoju gospodarczego krajów świata, dlatego nie stanowi zbyt merytorycznego źródła wiedzy – lepszym pomysłem na uzyskanie szczegółowych informacji odnośnie poziomu życia obywateli danego kraju jest PKB per capita – ten sam współczynnik, jednak przypadający na jednego obywatela. Jeżeli myślimy o emigracji, zdecydowanie będzie to lepszy sposób na sprawdzenie w jakim kraju potencjalnie może żyć nam się najlepiej.

PKB liczone na osobę – co to znaczy?

PKB per capita to współczynnik mierzący poziom życia i rozwoju przypadającego na jednego obywatela. Obliczany jest w następujący sposób: wystarczy podzielić PKB danego kraju przez ilość jego mieszkańców, wówczas uzyskujemy ten współczynnik. Miernik ten oblicza się w celu określenia jakości życia obywateli danego kraju, co daje wgląd w ich finanse, zarobki, oszczędności a przede wszystkim konsumpcję – im wyższy PKB per capita, tym zdecydowanie wzrasta chęć zakupienia dóbr napędzający gospodarkę.

Z danych udostępnionych przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy wynika, że PKB per capita w Polsce w 2018 roku zatrzymał się na poziomie ok. 32 tys. dolarów, co stanowi ok. 74 proc. wartości tego wskaźnika dla całej Unii Europejskiej. Eksperci tej instytucji szacują również, że w 2024 roku to samo PKB na jednego mieszkańca może sięgnąć 43,3 tys. dolarów, co będzie stanowiło około 82 proc. średniej unijnej. Jest to zatem całkiem obiecujący wynik, jednak Polsce wciąż brakuje wiele do krajów wysoko rozwiniętych gospodarczo, stanowiących elitę światowych gospodarek.

Dlaczego PKB nie zawsze może być wiarygodne?

Mimo że wskaźnik PKB uznawany jest jako źródło wiarygodnej informacji odnośnie dobrobytu społeczeństwa, w rzeczywistości ma sporo wad i nieścisłości które przez ten fakt nie pokazują faktycznego stanu państwa. PKB nie bierze pod uwagę np. dóbr i usług produkowanych w tzw. szarej strefie, czyli odbywającej się poza opodatkowaniem i kontrolą państwa (co wciąż jest bardzo powszechnym procederem),nie uwzględnia różnicy cen tych samych produktów w innych krajach, czy jakości produkowanych towarów i usług, co może istotnie wpływać na wiarygodność otrzymanych wyników. Dodatkowo warto zauważyć, że według wielu ekonomistów PKB to w rzeczywistości miara aktywności gospodarczej danego kraju, co wcale nie musi przekładać się na jego bogactwo i jakość życia mieszkańców. Dlatego też do tego współczynnika warto podchodzić ze znaczną rezerwą i własną analizą opartą o weryfikowalne źródła informacyjne.

O autorze:
Aleksandra Karcz – pisarka, publicystka,
autorka licznych artykułów lifestyle.
Absolwentka Akademii Ekonomiczno Humanistycznej w Warszawie.

Źródło:

  • Podstawy Ekonomii, Roman Milewski, Eugeniusz Kwiatkowski, wyd. Naukowe PWN, 2018 r.