Recenzja artykułu naukowego – jak napisać, przykład

Osoba piszaca recenzje artykułu

Większość z Was w dużym skrócie raczej wie, czym jest recenzja. Ci, co nie wiedzą — jest to omówienie i ocena utworu, np. literackiego, muzycznego, teatralnego. Recenzja dziennikarska zazwyczaj skupia się na dziele artystycznym bądź naukowym, jeśli tylko podlega prawom autorskim. Oba rodzaje recenzji wymagają bardzo podobnych do siebie schematów. Mimo wszystko różnią się nie tylko ze względu na poruszaną tematykę.

Jak napisać recenzję artykułu naukowego?

Od recenzji naukowej wymaga się dużo więcej niż od recenzji dziennikarskiej. Recenzja artykułu naukowego powinna zawierać

  • większą naukową wnikliwość;
  • profesjonalizm;
  • bardziej rozbudowany aparat krytyczny;
  • bardziej szczegółowej oceny przedstawianego tekstu;
  • obiektywizm;
  • rzetelność.

Recenzja artykułu naukowego prawie nigdy nie pojawia się w innym miejscu niż prasa specjalistyczna. Zabieg ten spowodowany jest z jednego, dość prostego względu. Otóż recenzje naukowe posiadają dość hermetyczny charakter (skupiają się na konkretnej dziedzinie naukowej) oraz mają bardzo skomplikowany i rozbudowany język, przystosowany głównie dla odbiorcy zainteresowanego daną dziedziną nauki.

Jak zacząć recenzję?

Młoda kobieta, która wie jak napisać recenzję artykułu

Źródło: Freepik.com

Każda recenzja, niezależnie od jej długości i tego czy jest recenzją dziennikarską, czy naukową, powinna dokładnie przedstawiać oceniane dzieło. Konieczne jest przedstawienie wszystkich możliwych danych, takich jak tytuł dzieła, imię i nazwisko twórcy, miejsce i data wydania, wydawnictwo, informację o wydaniu i czasami również o ilości stron.

W przypadku tekstów naukowych dość często pojawia się na wstępnie ważne pytanie. Otóż jak napisać recenzję artykułu naukowego, gdy oceniana praca jest pracą zbiorczą?

Wydaje się to skomplikowane, gdyż dużo osób uważa, że konieczne jest rozpisanie wszystkich autorów we wstępie. Możecie mimo wszystko „uszczuplić” wstępniaka. Jak? Recenzja artykułu naukowego dla przykładu może we wstępie posiadać informację taką jak „praca zbiorowa pod red. x”, gdzie „x” jest imieniem i nazwiskiem redaktora głównego danej pracy naukowej. Nazwiska poszczególnych autorów prac możecie uwzględnić w rozwinięciu, gdy chcecie skupić się na konkretnym temacie.

Co po wstępie?

Po podaniu wszelkich istotnych danych, dotyczących ocenianej pracy należy skupić się na omówieniu treści. Nie chodzi tutaj o robienie parafrazy tekstu. Chodzi o przedstawienie w tym miejscu tego, o czym w skrócie mówi dana praca oraz z jakiej dziedziny naukowej ona jest. Można również tutaj wspomnieć w kilku słowach o autorze, jego dorobku i tytule naukowym oraz o tym, czym zajmuje się poza pisaniem prac naukowych. W związku z tym, że recenzja powinna być obiektywna i rzetelna, musimy odnieść się do głównych informacji, które zawiera dany tekst naukowy.

Kolejna ważna kwestia, to ocena. Ocena w tekście powinna pojawiać się od szczegółowej, to bardziej ogólnej (ocena konkretnego akapitu, rozdziału, tematu, aż w końcu całego dzieła). Poparta powinna być konkretnymi źródłami z tekstu, np. cytatami. 

Po przedstawieniu wszelkich swoich argumentów „za” lub „przeciw” danym postulatom należy przejść do podsumowania. W tym miejscu istotne jest zastanowienie się i rozważenie wszelkich plusów i minusów, które w trakcie opisu przedstawiliśmy. Dzięki temu będziemy w stanie uznać czy możemy polecić dany tekst odbiorcy oraz skupić się nad tym, dla jakiego grona odbiorców mogłaby dana treść dotrzeć. Może oczywiście powstać recenzja bez takich informacji, lecz wtedy staje się mniej wyraźna i „płytka” z punktu widzenia odbiorcy.

Przykład pisania recenzji artykułu

Źródło: Freepik.com

Skoro otrzymaliście już suche informacje dotyczące pisania recenzji pracy naukowej, warto więc spojrzeć na przykłady zawarte we wstępie, rozwinięciu oraz zakończeniu. Poniższe cytaty pochodzą z recenzji artykułu „Antropologia wizualna organizacji”, autorstwa Adama Dzidowskiego. Recenzja napisana przez Łucję Czubę pojawiła się w piśmie naukowym „Zarządzanie w Kulturze”, do której odnośnik znajdziecie na samym końcu artykułu.

Wstęp:

„Recenzowany artykuł wchodzi w skład drugiego numeru opublikowanego w 2011 roku czasopisma naukowego „Problemy Zarządzania”. Autorem tekstu jest Adam Dzidowski – doktor nauk ekonomicznych, adiunkt Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej. W swoich pracach badawczych zajmuje się wpływem zmian społecznych, technologicznych i kulturowych na strukturę oraz strategię przedsiębiorstw.”

Rozwinięcie:

„W artykule Antropologia wizualna organizacji autor podejmuje próbę charakterystyki dziedziny szczegółowo dookreślonej w tytule tekstu. Wskazuje na jej korzenie wywodzące się z szeroko rozumianej antropologii kultury oraz podaje możliwe obszary zastosowania.”

„Wizualny aspekt antropologii organizacji staje się coraz bardziej popularną perspektywą badawczą. Co Dzidowski słusznie argumentuje zapożyczonym od Jaya Ruby’ego stwierdzeniem, iż: „jej obecne rozumienie oznacza przede wszystkim badanie roli wizualności i metaforyki wizualnej w kulturze” (s. 52).”

Podsumowanie:

„Struktura recenzowanego artykułu jest przemyślana i klarowna.”

„Artykuł zdecydowanie spełnia wymogi tekstu naukowego. Formalnie jest on bez zarzutu. Jednak analizując jego treść, dochodzę do wniosku, iż nawet w tak krótkiej formie, jaką jest artykuł, wystarczyłoby miejsca na rozwinięcie któregoś z problematycznych zagadnień tak jasno zarysowanych we wnioskach.”

Źródła:
  • https://www.kul.pl/files/1040/public/Aktualnosci/2016/12_grudzie/recenzja_-_budowa.pdf,
  • https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/17381/czuba_recenzja_artykulu_adam_dzidowski_antropologia_wizualna_2015.pdf?sequence=3&isAllowed=y.